‘Gemeenten zouden meer met ondernemers kunnen samenwerken’
5 maart 2026
Onderzoek: ‘Is deelmobiliteit in landelijk gebied kansrijk voor last mile?’
1 april 2026
Als mensen verhuizen of een nieuwe baan hebben, ontstaat er een kans om hen over te laten stappen op lichte elektrische voertuigen. Dat blijk uit onderzoek van Technische Universiteit Eindhoven.
‘Mensen houden erg vast aan hun gewoonten, zo blijkt uit ons onderzoek. Een verhuizing of nieuwe baan onderbreekt de routine. Dat maakt het een goed moment om mensen te interesseren voor andere reisgewoontes’, stelt onderzoeker Valeria Caiati van Technische Universiteit Eindhoven (Tue).
Meer dan duizend volwassen Nederlanders met een baan zijn geënquêteerd. Hen is gevraagd op welke manier zij naar hun werk zouden reizen in twee mogelijke scenario’s. Als zij hun huidige huis en baan zouden behouden. Of als zij zouden verhuizen en van baan zouden wisselen. De opties in beide scenario’s zijn: auto, openbaar vervoer, wandelen, fiets, e-bike of e-scooter of een elektrische micro-auto.
Ook is gevraagd of zij zouden overwegen om een licht elektrisch voertuig (lev) te kopen, zoals een e-bike of micro-auto. En hoeveel zij hiervoor zouden willen betalen.
Reisgewoonten
Een van de belangrijkste conclusies is dat mensen vasthouden aan hun reisgewoonten. Autorijders, blijven autorijden. Fietsers blijven fietsen. Mensen met een lev, blijven die gebruiken.
Verhuizen mensen of krijgen ze een nieuwe baan, dan creëert dat een kans voor verandering. Maar mensen stappen niet uit zichzelf over. Tegelijkertijd is bij verandering in woon-werkverkeer reistijd en -afstand het meest bepalend voor het soort vervoer dat de voorkeur heeft.
Wandelen, fietsen, e-bike en e-scooter genieten de voorkeur bij korte afstanden. Voor middellange afstanden is de auto favoriet. Voor langere afstanden pakken mensen bij voorkeur de trein.
Hoge parkeerkosten, thuis en bij werk, zijn niet populair en spelen een belangrijke rol bij waar mensen willen wonen en werken en hoe zij dagelijks tussen beide op en neer pendelen.
Twee- vs vierwielers
Lev’s met twee wielen, zoals e-bikes en e-scooters, zijn relatief populair. Ze worden vaak gezien als een verbeterde uitvoering van de in Nederland populaire normale fiets, zo maken de onderzoekers op uit de de verzamelde antwoorden. De ondervraagden willen zo’n duizend tot tweeduizend euro uitgeven aan een lev met twee wielen.
Op lev’s met vier wielen, bijvoorbeeld een micro-auto, wordt terughoudend gereageerd. Mensen hikken aan tegen de aanschaf. Waarbij een micro-auto meer wordt gezien als een kleine auto dan als een comfortabele e-bike, zo is op te maken uit de verzamelde gegevens. Wie wel een micro-auto aanschaft, accepteert de vaak als hoog ervaren prijs. Een micro-auto kost algauw zo’n 10.000 euro.
Timing beleid
Timing van beleid is een belangrijke succesfactor, zo kan uit de verzamelde gegevens worden opgemaakt. Verhuizen mensen of wisselen ze van baan, dan zijn ze het meest geneigd om hun vervoersgewoontes aan te passen. Voor gemeenten is dat een moment om nieuwe bewoners te informeren over verschillende vervoersmogelijkheden.
Caiaiti: ‘Gemeenten zouden nieuwe bewoners een welkomstpakket kunnen sturen met daarin informatie welke lokale reismogelijkheden er zijn en welke optie het meest geschikt is voor welke woon-werk route. Ook werkgevers zouden hierbij een rol kunnen spelen.’
Zou zouden mensen de mogelijkheid kunnen krijgen om andere vervoersmiddelen uit te proberen. Want Lev’s als een e-bike of micro-car eenvoudig beschikbaar stellen, bijvoorbeeld via deelprogramma’s of kortingen op de aanschaf, heeft relatief weinig effect. Met name omdat mensen sterk vasthouden aan hun reisgewoontes.
Caiati: ‘Zo is bij een pilot in Zweden gezinnen gevraagd om tijdelijk de auto niet te gebruiken en over te stappen op een ander vervoermiddel.’
Parkeren en woon- werkverkeer
Gemeenten en politici die betaald parkeren invoeren, maken zich meestal niet populair. Vooral als mensen hun parkeerplek voor de deur op moeten geven. Tegelijkertijd ligt hier een belangrijke kans, benadrukt Caiati. Met name als direct duidelijk is wat de voordelen zijn van het opgeven van parkeerruimte.
Caiati: ‘Verbind je parkeren met bijvoorbeeld meer groen, gezond wonen en veilige fietspaden, dan ontstaat er meer begrip en draagvlak. In co-creatie met bewoners kan dan gekeken worden welke alternatieve vervoersmiddelen aantrekkelijk zijn. Kleine pilots zouden hier onderdeel van kunnen zijn. Zo wordt het makkelijker om samen met bewoners te onderzoeken of lev’s gebruikt kunnen worden voor woon-werkverkeer.’